E-Baholash

маълумот

Кўчмас мулкни баҳолаш


Кўчмас мулк қийматини баҳолаш - баҳоланадиган мол-мулк объекти ёки шу объект шахсий ҳуқуқларнинг қийматини аниқлаш жараёни.

Бозор қиймати

Баҳолаш санасида объектнинг бозор қийматини аниқлашда баҳолаш объект битимлари, барча зарур маълумотларни рақобат муҳитидаги очиқ бозорда баҳолаш мумкин бўлган энг эҳтимолий нархи билан белгиланади ва қуйидагилар бўлади: битим тарафларидан бири баҳолов объектини тасарруф этишга мажбур эмас, бошқа томон эса бажарилишини қабул қилишга мажбур эмас; битим томонлари битим мавзусини яхши биладилар ва ўз манфаатларида харакат қилишади; қийматлаш объекти очиқ бозорда ўхшаш баҳолаш объектларига хос бўлган очиқ таклиф орқали тақдим этилади; Баҳолаш объекти учун тўлов мижоз ҳоҳлаган усулда амалга оширилади;

Инвестиция қиймати

Инвестиция қиймати баҳоловчи субъектнинг инвестиция мақсадларини шахс (шахслар) томонидан белгиланган тақдирда маълум шахс ёки шахслар гуруҳи учун баҳолов объектининг қиймати ҳисобланади. Инвестиция қийматини аниқлашда, бозор қийматини аниқлашдан фарқли равишда, очиқ бозорда инвестиция қийматида бегоналаштириш имкониятини ҳисобга олиш керак эмас. Инвестицион қиймат инвестициялар самарадорлигини ўлчаш учун ишлатилиши мумкин

Тугатиш қиймати

Баҳолаш объектининг тугатиш қийматини белгилашда баҳолаш объекти таъсир этиши мумкин бўлган энг кўп нархни акс эттирадиган баҳоланадиган қиймат белгиланади, агар сотувчи мулкни эгаллаш учун битим тузишга мажбур бўладиган бўлса, бозор шароитлари учун одатдаги таъсир қилиш муддатидан камроқ муддатга эга бўлади. Тугатиш қийматини аниқлашда бозор қийматининг таърифидан фарқли ўлароқ, сотувчини баҳолаш объектини бозор қийматига мос келмайдиган шароитларда сотишга мажбур қилган фавқулодда ҳолатлар таъсири эътиборга олинади.

Кўчар мулкларни баҳолаш


Кўчар мулкни баҳолаш бугунги кунда кўп талаб қилинаётган баҳолаш тури ҳисобланади. Баҳолашнинг бу тури мулкдорга боғлиқ ҳолда бир қанча мақсадларда қўлланилади. Кўчар мулкни баҳолаш мулкнинг бозор баҳосини аниқлашнинг ягона муқобил йўли. Мулкнинг қийматини билиш учун мулк эгаси очиқ бозорда ушбу турдаги мулк учун талабнинг мавжудлиги ёки йўқлиги, ушбу бозор сегментининг ҳозирги ҳолати, объектнинг рентабеллиги ёки самарасизлигини аниқлаши мумкин, ва бунга мувофиқ маъмурий қарор қабул қилади, инвесторларни жалб қилади, корхонани қайта ташкил қилади, корхонада технологик жараёнларнинг самарадорлигини аниқлайди ва ҳоказо.

Бугунги кунда деярли ҳар қандай операцияни бажариш учун барча турдаги мулкларни баҳолаш зарур ва қуйидаги мақсадлар учун аниқланади:


  • гаров эвазига кредит бериш учун
  • сотиш учун
  • мулкий тортишувларни ҳал қилиш учун
  • Низом жамғармасини шакллантириш учун
  • Мерос учун

Кўчар мулк объектларини баҳолаш амалиётида: саноатнинг турли соҳаларининг технологик жиҳозларини, энергетика жиҳозларини, барча турдаги лифт ва транспорт воситаларини, компьютер ва офис жихозларини, қишлоқ хўжалиги техникаси ва бошқаларни баҳолаш одатий ҳолга келтирилади.

Кўчар мулкларни баҳолашга қуйидагилар киради:


  • Транспорт воситаси
  • Машина ва ускуналар
  • Денгиз ва дарё кемалари
  • Ҳар хил турдаги самолётлар
  • Қимматли қоғозлар ва кўчмас мулкка алоқадор бўлмаган бошқа мол-мулк

Хусусийлаштириш


Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш мулкни бепул бериш, корхонани имтиёзли шартларда сотиш, акцияларни сотиш, корхоналарни ижарага бериш, майда корхоналарни ким-ошди савдосида сотиш ва бошқа усулларда амалга оширилади.

Давлат мулкини хусусийлаштириш — давлатнинг ўз ихтиёридаги ишлаб чиқариш воситалари, мол-мулк объектларини, корхоналар, уй-жой, транспорт воситалари, табиат ресурслари ва бошқаларни давлат тасарруфидан чиқариши ва фуқаролар, жамоалар, шунингдек, давлатга тегишли бўлмаган юридик шахсларга берилиши ёки сотилиши; давлат мулки асосида турли (акцияли, хусусий, оилавий, қўшма, аралаш, корпоратив) мулк шаклларини вужудга келтириш. Давлат мулкини хусусийлаштириш давлат мулкини келгусида шу мулк негизида хўжалик фаолияти юритувчи ва унинг натижалари бўйича тўлиқ мулкий масъулиятни зиммасига олувчи иқтисодий субъектларга турли шартларда бериш ёки сотиш орқали амалга оширилади ва мулк эгасини ўзгартиришни назарда тутади.

Хусусийлаштиришнинг услублари турли-туман бўлиб, уларни учта гуруҳга бўлиш мумкин ёки бошқача айтганда, хусусийлаштиришнинг уч усули бўлиб, мувофиқ равишда қатор услубларни ўз ичига олади.


  • Давлат мулкини бепул бўлиб бериш:
  • меҳнат жамоаларига бепул топшириш
  • барча жамият аъзоларига бепул бўлиб бериш
  • аҳолининг айрим социал қатламларига бепул бериш
  • ҳар бир жамият аъзосининг давлат мулкига қўшган ҳиссасига, яъни меҳнат стажига қараб бўлиб бериш
  • фойда келтирмаётган корхонани истисно тариқасида меҳнат жамоасига бўлиб бериш
  • Давлат мулкини сотиш орқали хусусийлаштириш:
  • меҳнат жамоаларига сотиш
  • барча жамият аъзоларига сотиш
  • аукционларда (ким ошди) фуқароларга ёки юридик шахсларга сотиш
  • корхоналарни меҳнат жамоаларига ижарага бериш ва кейинчалик бутунлай сотиш
  • хориждан қарзни узиш эвазига чет эл фирмалари ва фуқароларига бериш
  • айрим социал қатлам: тадбиркорлар ва менеджерларга сотиш
  • давлат корхоналарини хусусий инвесторлаш ёки мулкни тўғридан-тўғри сотиб олиш ёки акция пакетини сотиб олиш йўли билан амалга оширилади
  • давлат корхонасини алоҳида бўлинмаларга ажратиш ёки бўлиш ва қайта қуриш йўли билан қисмларга бўлиб сотиш ва ҳоказолар.
  • Давлат мулкини бепул бўлиб бериш билан сотишни биргаликда қўшиб олиб бориш. Бу усулнинг ҳам қатор услублари бўлиб, у юқоридаги ҳар икки усулга хос услубларнинг турли комбинацияларидан иборат.

Бизнесни баҳолаш – бизнес(корхона) ёки бизнесдаги мулк улушлари қийматини баҳолаш.


Баҳолаш объектининг бозор қийматини аниқлашга қаратилган бизнесни ёки ундаги улушни баҳолашнинг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:


  • ишлаб турган корхона ёки корхонадаги мулк улуши билан олди-сотди қилиш;
  • бошқарув қарорлари қабул қилиш;
  • қайта ташкил этиш (қўшиб юбориш, бирлаштириш, бўлиш, ажратиб чиқариш);
  • корхона ўз акцияларини қайтариб сотиб олиши;
  • бошқа ташкилотнинг устав фондига акциялар пакетини киритиш.
  • норматив ҳужжатлар ёки баҳолашга оид вазифада бозор қийматини аниқлашга қаратилган баҳолашнинг бошқа мақсадлари белгиланиши ҳам мумкин.

Бизнес ёки ундаги улуш қийматини баҳолашда аниқланиши мумкин бўлган қийматнинг бозор қийматидан бошқа турларига қуйидагилар киради:


  • Инвестиция қиймати - Белгиланган ёки берилган инвестициялаш мақсадларида баҳолаш объектининг конкрет инвестор ёки инвесторлар гуруҳи учун қиймати. Инвестиция қиймати баҳолаш вақтида инвестор томонидан баҳолаш объекти билан боғлиқ инвестицияга оид қарорлар қабул қилиш мақсадида аниқланади;
  • Тугатиш қиймати - Мажбурловчи ҳолатлар мавжудлиги туфайли баҳолаш объекти қисқа вақт ичида реализация қилиниши лозим бўлган ҳолда баҳолаш объектининг қиймати. Тугатиш қиймати баҳолаш вақтида корхонани тугатиш мақсадида аниқланади

Тавсиялар

«Elektron Baholash» компанияси бутунлай ҳайратда қолдирди. Фойдаланиш жуда осон ва албатта жуда кўп функцияга эга.

Дилшод Таджиев.

«Elektron Baholash» - бизнинг ишимизни тезлаштирди. «Elektron Baholash» энг зўр онлайн дастур.

Нафиса Джуманиезова.

«Elektron Baholash» биз қўлга киритган энг қимматбаҳо бизнес манбаидир. Зўр иш, албатта, яна буюртма бераман!

Темур Машарипов.

Яхши хизмат учун раҳмат. «Elektron Baholash» жозибадор ва осон мослашувчан. Сизни ҳамкасбларимга тавсия қиламан.

Севара Байджанова.

Буни ҳатто ўрганиш керак эмас. «Elektron Baholash» бизнинг умидларимиздан бутунлай устун келди, бизнинг умидларимизни оширди.

Бекзод Амонов.

«Elektron Baholash» жуда осон ва тез. Сизга реал маркетингни амалга оширадиган ва самарали амалиётга муҳтож бўлсангиз - Электрон Баҳолаш сиз учун.

Акбар Машарипов.